Ο συγγραφέας
Speros Vryonis Jr
(1928-2019)1
Ο Σπύρος Βρυώνης ο νεότερος (Speros Vryonis Jr), εξέχον μέλος του Τμήματος Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (University of California, Los Angeles / UCLA) από το 1960 μέχρι το 1982 και διευθυντής του Κέντρου Σπουδών Εγγύς Ανατολής “Gustave von Grunebaum” από το 1972 μέχρι το 1975 και από το 1979 μέχρι το 1982, απεβίωσε ήσυχα στις 11 Μαρτίου 2019 στη βόρεια Καλιφόρνια.
Ο καθηγητής Βρυώνης ήταν τιτάνας στον τομέα των Βυζαντινών Σπουδών, του οποίου οι δημοσιεύσεις σχετικές με τη μετάβαση από τη Βυζαντινή στην Τουρκική κυριαρχία τόσο στη Μικρά Ασία όσο και στα Βαλκάνια υπήρξαν πρωτοποριακές. Το αριστούργημά του, Η Παρακμή του Μεσαιωνικού Ελληνισμού στη Μικρά Ασία και η Διαδικασία του Εξισλαμισμού από τον 11ο μέχρι τον 15ο αιώνα (1971), παραμένει η κορυφαία μελέτη στον τομέα και πυροδότησε με την έκδοσή του ζωηρή επιστημονική συζήτηση μεταξύ ειδικών στα πεδία των βυζαντινών και συγγενικών ερευνών. Για αυτό το επίτευγμα, του απονεμήθηκε το Μετάλλιο Haskins από τη Μεσαιωνική Ακαδημία Αμερικής (Medieval Academy of America). Η κομψή του μελέτη με τίτλο «Βυζάντιο και Ευρώπη» (Byzantium and Europe, 1968) παραμένει αναμφισβήτητα μια από τις καλύτερες εισαγωγές στον τομέα. Η ακαδημαϊκή του πορεία επεκτάθηκε βαθιά στη νεωτερικότητα. Η τελευταία σημαντική του μονογραφία, που δημοσιεύτηκε το 2005, ήταν «Ο Μηχανισμός της Καταστροφής: Το Τουρκικό Πογκρόμ της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 και η Καταστροφή της Ελληνικής Κοινότητας της Κωνσταντινούπολης» (The Mechanism of Catastrophe: The Turkish Pogrom of September 6–7, 1955, and the Destruction of the Greek Community of Istanbul).
Εκτός από τον διορισμό του στο UCLA, ο καθηγητής Βρυώνης κατείχε την Έδρα Μεσαιωνικής και Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1976-84). Μετά την αποχώρησή του από το UCLA το 1997, εγκαινίασε το Κέντρο Ωνάση για τις Ελληνικές Σπουδές (Onassis Center for Hellenic Studies, 1988-93) του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης New York University / ΝΥU) και στη συνέχεια το Κέντρο Σπύρου Βασίλειου Βρυώνη για τη Μελέτη του Ελληνισμού (Speros Basil Vryonis Center for the Study of Hellenism) στο Σακραμενέτο της Καλιφόρνια (1995-2000). Παρήγαγε ένα σύνολο βυζαντινολόγων στο UCLA και το NYU, οι οποίοι δίδαξαν/διδάσκουν στο Πανεπιστήμιο Rutgers, στο UCLA, στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια και στο Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ. Οι ακαδημαϊκές του διακρίσεις, οι αναγορεύσεις και οι διορισμοί του ήσαν πολυάριθμοι, συμπεριλαμβανομένων οκτώ ετών ως Επισκέπτης Ερευνητής στο Κέντρο Βυζαντινών Σπουδών Dumbarton Oaks του Χάρβαρντ (1984-92). Το 1993 οι φοιτητές και οι συνάδελφοί του απέτισαν φόρο τιμής στον καθηγητή Βρυώνη με ένα δίτομο αφιέρωμα (Festschrift), γεμάτο με σημαντικές συνεισφορές στο ευρύ φάσμα των πεδίων στα οποία είχε δημοσιεύσει τόσο εκτενώς και ήταν ένας τόσο φημισμένος δάσκαλος.
1 Των John Langdon και καθηγητή Stephen Reinert του Πανεπιστημίου Rutgers, που υπήρξαν φοιτητές του Speros Vryonis Jr.